โปรแกรมคำนวณกำหนดคลอดและอายุครรภ์
กำหนดคลอดคำนวณตามกฎ Naegele คือ วันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย + 280 วัน (40 สัปดาห์) ส่วนอายุครรภ์นับจากวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้ายเช่นกัน ไม่ใช่จากวันปฏิสนธิ เช่น ประจำเดือนมาครั้งสุดท้าย 1 สิงหาคม 2569 → กำหนดคลอด 8 พฤษภาคม 2570 และวันที่ 13 ตุลาคม 2569 อายุครรภ์ 10 สัปดาห์ 3 วัน
ประวัติการคำนวณ (เก็บในเครื่องนี้)
วิธีใช้คำนวณกำหนดคลอด อายุครรภ์
- เลือกวิธีคำนวณ: จากประจำเดือนครั้งสุดท้าย (ใช้บ่อยที่สุด) วันปฏิสนธิ หรือวันย้ายตัวอ่อน IVF
- กรอกวันที่ ถ้ารอบเดือนไม่ใช่ 28 วันให้แก้ตัวเลขรอบเดือนด้วย
- ดูกำหนดคลอด อายุครรภ์ปัจจุบัน ไตรมาส และตารางช่วงสัปดาห์ที่มีนัดตรวจสำคัญ
สูตรคำนวณกำหนดคลอด
จากประจำเดือน (Naegele): กำหนดคลอด = LMP + 280 วัน + (รอบเดือน − 28)
จากวันปฏิสนธิ: กำหนดคลอด = วันปฏิสนธิ + 266 วัน
จาก IVF: กำหนดคลอด = วันย้ายตัวอ่อน + 266 − อายุตัวอ่อน (3 หรือ 5 วัน)
อายุครรภ์ = 280 − จำนวนวันที่เหลือถึงกำหนดคลอด
LMP คือวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย (Last Menstrual Period) การแพทย์นับอายุครรภ์จากวันนี้แม้ว่าการปฏิสนธิจริงจะเกิดหลังจากนั้นราว 2 สัปดาห์ ดังนั้นครรภ์ครบกำหนด 40 สัปดาห์จึงเท่ากับตัวอ่อนอายุจริงประมาณ 38 สัปดาห์ (266 วัน)
| ไตรมาส | อายุครรภ์ | สิ่งสำคัญ |
|---|---|---|
| ไตรมาสที่ 1 | 0 – 13 สัปดาห์ 6 วัน | ฝากครรภ์ อัลตราซาวด์ยืนยันอายุครรภ์ ตรวจคัดกรองดาวน์ซินโดรม |
| ไตรมาสที่ 2 | 14 – 27 สัปดาห์ 6 วัน | อัลตราซาวด์ดูโครงสร้างทารก ตรวจเบาหวานขณะตั้งครรภ์ |
| ไตรมาสที่ 3 | 28 – 40+ สัปดาห์ | นัดถี่ขึ้น นับลูกดิ้น ครบกำหนดตั้งแต่ 37 สัปดาห์ |
ตัวอย่างการคำนวณ
ประจำเดือนครั้งสุดท้ายมาวันที่ 1 สิงหาคม 2569 รอบเดือน 28 วัน ต้องการทราบอายุครรภ์วันที่ 13 ตุลาคม 2569
- กำหนดคลอด = 1 ส.ค. 2569 + 280 วัน = 8 พฤษภาคม 2570
- จาก 1 ส.ค. ถึง 13 ต.ค. 2569 = 73 วัน → อายุครรภ์ = 73 ÷ 7 = 10 สัปดาห์ 3 วัน (ไตรมาสที่ 1)
- เหลืออีก 280 − 73 = 207 วัน ถึงกำหนดคลอด
ถ้ารอบเดือนยาว 35 วัน กำหนดคลอดจะเลื่อนไป 7 วันเป็น 15 พฤษภาคม 2570 เพราะไข่ตกช้ากว่าปกติ 1 สัปดาห์
กำหนดคลอดแม่นแค่ไหน
มีทารกเพียงประมาณ 4–5% ที่คลอดตรงวันกำหนดพอดี ส่วนใหญ่คลอดในช่วง 2 สัปดาห์ก่อนหรือหลังกำหนด วันที่ได้จากประจำเดือนอาจคลาดเคลื่อนถ้าจำวันไม่แม่น รอบเดือนไม่สม่ำเสมอ หรือเพิ่งหยุดยาคุม แพทย์จึงมักใช้ อัลตราซาวด์ในไตรมาสแรก (วัดความยาวตัวอ่อน CRL) ยืนยันอายุครรภ์ ซึ่งแม่นยำกว่าและถือเป็นกำหนดคลอดที่ใช้อ้างอิงตลอดการตั้งครรภ์ ตัวเลขจากโปรแกรมนี้จึงเป็นค่าประมาณเบื้องต้นเท่านั้น
คำศัพท์ที่ควรรู้
- ครบกำหนด (term) 37 สัปดาห์ขึ้นไป แบ่งเป็น early term 37–38 สัปดาห์ 6 วัน, full term 39–40 สัปดาห์ 6 วัน, late term 41 สัปดาห์, post-term 42 สัปดาห์ขึ้นไป
- คลอดก่อนกำหนด (preterm) คลอดก่อน 37 สัปดาห์
- GA (Gestational Age) อายุครรภ์ นับจาก LMP; EDD/EDC วันกำหนดคลอดโดยประมาณ
- Day 3 / Day 5 (IVF) อายุตัวอ่อน ณ วันย้ายกลับเข้าโพรงมดลูก ตัวอ่อนระยะบลาสโตซิสต์คือ Day 5
คำถามที่พบบ่อย
นับอายุครรภ์จากวันไหน
นับจากวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย (LMP) ไม่ใช่วันที่มีเพศสัมพันธ์หรือวันปฏิสนธิ ดังนั้นตอนที่รู้ว่าท้อง (ประจำเดือนขาด) อายุครรภ์มักจะ 4 สัปดาห์แล้ว
ตั้งครรภ์ 9 เดือนหรือ 10 เดือน
40 สัปดาห์ = 280 วัน ≈ 9 เดือนกับอีก 1 สัปดาห์ตามปฏิทิน แต่ถ้านับเดือนละ 4 สัปดาห์ (28 วัน) จะเท่ากับ 10 เดือน จึงได้ยินทั้งสองแบบ
รอบเดือน 35 วัน ใช้สูตร +280 ได้ไหม
ควรปรับ เพราะไข่ตกช้ากว่าคนรอบ 28 วันประมาณ 7 วัน กำหนดคลอดจึงเลื่อนไปอีก 7 วัน โปรแกรมปรับให้อัตโนมัติเมื่อกรอกรอบเดือน แต่แพทย์จะยืนยันด้วยอัลตราซาวด์อีกครั้ง
IVF ย้ายตัวอ่อน Day 5 นับอย่างไร
ตัวอ่อน Day 5 มีอายุ 5 วันแล้ว ณ วันย้าย เทียบเท่าอายุครรภ์ 2 สัปดาห์ 5 วัน (19 วัน) ดังนั้นกำหนดคลอด = วันย้าย + 261 วัน ส่วน Day 3 = วันย้าย + 263 วัน