วิธีเลือกเครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์ให้เหมาะกับการเรียนและการสอบ

เริ่มจากคำถามว่าจะใช้ทำอะไร

เครื่องคิดเลขราคาตั้งแต่หลักร้อยถึงหลายพันบาท ความต่างของราคาไม่ได้แปลว่าเครื่องแพงกว่าจะ “ดีกว่า” สำหรับคุณเสมอไป เครื่องที่ดีคือเครื่องที่มีฟังก์ชันครบตามวิชาที่เรียน ใช้งานคล่องมือ และ ได้รับอนุญาตในห้องสอบ ที่คุณต้องเข้า ก่อนเลือกให้ตอบคำถามสามข้อนี้

1. เรียนระดับไหน: มัธยมต้น มัธยมปลาย มหาวิทยาลัยสายวิทย์-วิศวะ หรือทำงานแล้ว
2. การสอบที่ต้องเจออนุญาตเครื่องคิดเลขแบบใด (หรือไม่อนุญาตเลย)
3. ต้องการแค่คำนวณตัวเลข หรือต้องวาดกราฟและจัดการสมการเชิงสัญลักษณ์ด้วย

เครื่องคิดเลขมีกี่ประเภท

ข้อสังเกตสำคัญคือยิ่งเครื่องทำได้มาก โอกาสที่จะถูกห้ามในห้องสอบยิ่งสูง การสอบหลายรายการอนุญาตเฉพาะเครื่องวิทยาศาสตร์ที่ โปรแกรมไม่ได้ (non-programmable) และไม่มี CAS ตัวอย่างเครื่อง CAS ที่รู้จักกันดีคือ TI-89 Titanium และ Casio ClassPad ซึ่งเราเขียนรีวิวไว้ในหน้ารวมบทความ

ฟังก์ชันที่ควรมองหา

• จอแสดงผลแบบตำรา (Natural / Textbook Display) แสดงเศษส่วน รากที่สอง และเลขยกกำลังเหมือนที่เขียนในหนังสือ ลดความผิดพลาดจากการใส่วงเล็บผิด รุ่นที่มีจอสองบรรทัดธรรมดาจะถูกกว่าแต่กรอกโจทย์ซับซ้อนยากกว่า
• คำตอบแบบเศษส่วนและติดราก เช่น ตอบ 1/3 หรือ √2 แทน 0.333 และ 1.414 แล้วกดสลับเป็นทศนิยมได้ สำคัญมากสำหรับคณิตศาสตร์มัธยมปลาย
• โหมดแก้สมการ สมการกำลังสองถึงกำลังสี่ และระบบสมการเชิงเส้น 2–4 ตัวแปร
• เมทริกซ์และเวกเตอร์ จำเป็นสำหรับฟิสิกส์ วิศวกรรม และพีชคณิตเชิงเส้น
• จำนวนเชิงซ้อน ใช้ในวิศวกรรมไฟฟ้าและคณิตศาสตร์มหาวิทยาลัย
• สถิติและการแจกแจง ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การถดถอย และในรุ่นสูงมีการแจกแจงปกติ/ทวินาม
• ปริพันธ์และอนุพันธ์เชิงตัวเลข หาค่าของอินทิกรัลจำกัดเขตได้ (ไม่ใช่ติดตัวแปร) พอสำหรับตรวจคำตอบแคลคูลัสเบื้องต้น
• แปลงหน่วยและค่าคงที่ทางวิทยาศาสตร์ มีประโยชน์กับวิชาเคมีและฟิสิกส์
• ตารางค่าฟังก์ชันและสเปรดชีต รุ่นใหม่บางรุ่นมีสเปรดชีตเล็ก ๆ ในเครื่อง

รุ่นยอดนิยมในไทย

Casio fx-350 series (เช่น fx-350MS, fx-350ES PLUS) เป็นรุ่นพื้นฐานราคาประหยัด มีตรีโกณมิติ สถิติ และเศษส่วนครบสำหรับระดับมัธยม รุ่น ES PLUS มีจอแบบตำรา ส่วนรุ่น MS เป็นจอสองบรรทัดแบบดั้งเดิม

Casio fx-991 series (fx-991ES PLUS, fx-991EX ClassWiz และ fx-991CW รุ่นล่าสุด) เป็นรุ่นที่นักศึกษาวิศวกรรมและวิทยาศาสตร์ในไทยใช้กันมากที่สุด เพราะเพิ่มเมทริกซ์ เวกเตอร์ จำนวนเชิงซ้อน แก้สมการ ปริพันธ์เชิงตัวเลข และสถิติขั้นสูง โดยยังเป็นเครื่องที่โปรแกรมไม่ได้ จึงมักผ่านเกณฑ์ของห้องสอบ รุ่น EX และ CW มีจอความละเอียดสูงขึ้น มีสเปรดชีตและสร้างคิวอาร์โค้ดเพื่อดูกราฟบนโทรศัพท์ได้ (รุ่น CW เปลี่ยนรูปแบบเมนูใหม่หมด ผู้ที่ชินกับรุ่นเก่าควรลองก่อนซื้อ)

ยี่ห้ออื่นที่พบได้ เช่น Sharp ตระกูล EL-W และ Canon F-series ซึ่งมีฟังก์ชันใกล้เคียงกัน ควรเทียบจากรายการฟังก์ชันและความคุ้นมือมากกว่าชื่อยี่ห้อ และควรระวังเครื่องลอกเลียนแบบที่ขายถูกผิดปกติ เพราะอาจคำนวณผิดในบางฟังก์ชัน

กฎการสอบ: ตรวจสอบก่อนซื้อทุกครั้ง

นี่คือข้อที่สำคัญที่สุด การสอบระดับชาติของไทย เช่น การสอบวัดความรู้เพื่อเข้ามหาวิทยาลัยส่วนใหญ่ ไม่อนุญาตให้นำเครื่องคิดเลขเข้าห้องสอบ ส่วนการสอบในโรงเรียนและมหาวิทยาลัยขึ้นกับผู้สอนแต่ละวิชา การสอบวิชาชีพและการสอบมาตรฐานต่างประเทศมักมีรายการรุ่นที่อนุญาตหรือข้อกำหนดชัดเจน เช่น ต้องไม่สามารถโปรแกรมได้ ไม่มี CAS ไม่มีหน้าจอกราฟ หรือไม่มีฟังก์ชันเก็บข้อความ

ดังนั้นให้ถามอาจารย์หรือดูประกาศของการสอบที่คุณจะเข้า แล้วค่อยเลือกเครื่องที่อยู่ในเกณฑ์ กฎเหล่านี้เปลี่ยนแปลงได้ทุกปี และผู้คุมสอบมีสิทธิ์ไม่ให้ใช้เครื่องที่ไม่ตรงประกาศแม้จะมีฟังก์ชันน้อยกว่าก็ตาม

แบตเตอรี่ โซลาร์เซลล์ และความทนทาน

เครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์ส่วนใหญ่ใช้พลังงานสองทาง (two-way power) คือแผงโซลาร์เซลล์ขนาดเล็กร่วมกับถ่านกระดุม ทำให้ใช้ได้นานหลายปีและไม่ดับกลางห้องสอบในที่แสงพอ ส่วนรุ่นพื้นฐานบางรุ่นใช้ถ่านอย่างเดียว ควรเปลี่ยนถ่านก่อนสอบสำคัญ เครื่องกราฟและเครื่อง CAS กินไฟมากกว่า ใช้ถ่าน AAA หลายก้อนหรือแบตเตอรี่ชาร์จได้ ซึ่งต้องวางแผนชาร์จล่วงหน้า

เรื่องความทนทาน มองหาฝาครอบแบบสไลด์ ปุ่มที่กดแล้วมีจังหวะชัดเจน และจอที่ไม่เป็นรอยง่าย เพราะเครื่องคิดเลขมักถูกโยนในกระเป๋าร่วมกับของอื่นทุกวัน

เมื่อไรที่เครื่องคิดเลขออนไลน์ก็เพียงพอ

ถ้าคุณคำนวณที่โต๊ะทำงานหรือทำการบ้านที่บ้าน เครื่องคิดเลขออนไลน์ตอบโจทย์ได้ดีและบ่อยครั้งดีกว่า เพราะแสดง วิธีทำทีละขั้น ซึ่งเครื่องคิดเลขจริงไม่ทำ เว็บคิดไวมีเครื่องคิดเลขวิทยาศาสตร์ที่รับสูตรยาว ๆ ได้ โปรแกรมแก้สมการกำลังสองที่ให้คำตอบติดรากพร้อมกราฟ คำนวณส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานที่แจกแจงตาราง และดีเทอร์มิแนนต์กับอินเวอร์สเมทริกซ์ที่แสดงการดำเนินการแถวให้เห็น เหมาะกับการเรียนรู้และตรวจคำตอบ

เครื่องคิดเลขจริงยังจำเป็นสำหรับห้องสอบ (ที่ห้ามใช้โทรศัพท์) และงานภาคสนามที่ไม่มีอินเทอร์เน็ต ดังนั้นแนวทางที่คุ้มที่สุดสำหรับคนส่วนใหญ่คือ ซื้อเครื่องวิทยาศาสตร์รุ่นที่สอบได้หนึ่งเครื่อง แล้วใช้เครื่องมือออนไลน์เสริมเวลาต้องการเห็นขั้นตอนหรือกราฟ

สรุปสั้น ๆ

• ม.ต้น–ม.ปลายทั่วไป: เครื่องวิทยาศาสตร์พื้นฐานที่มีจอแบบตำรา เช่น fx-350ES PLUS
• สายวิทย์-วิศวะ มหาวิทยาลัย: เครื่องวิทยาศาสตร์ขั้นสูงที่โปรแกรมไม่ได้ เช่น ตระกูล fx-991
• หลักสูตรนานาชาติที่กำหนดเครื่องกราฟ หรือผู้ที่ต้องการ CAS: เลือกตามรายการที่หลักสูตรอนุญาตเท่านั้น
• ทุกกรณี: ตรวจสอบกฎการสอบก่อนจ่ายเงิน และใช้เครื่องคิดเลขออนไลน์เสริมเพื่อดูวิธีทำ

คำถามที่พบบ่อย